Nghĩa
Tập hợp suy nghĩ, trí tuệ của nhiều người để tiếp thu rộng rãi những ý kiến có ích; gom góp ý kiến rộng rãi để mang lại hiệu quả cao hơn.
Giải nghĩa tiếng Trung 中文释义
指集中群众的智慧，广泛吸收有益的意见。
Tương đương tiếng Việt: Góp trí chung lòng; Ba thợ da bằng một Gia Cát Lượng
📜 Câu chuyện 成语故事
三国时期，蜀汉丞相诸葛亮为了治理好国家、完成北伐大业，非常重视听取部下的意见。
Sānguó shíqī, Shǔhàn chéngxiàng Zhūgě Liàng wèile zhìlǐ hǎo guójiā, wánchéng běifá dàyè, fēicháng zhòngshì tīngqǔ bùxià de yìjiàn.
Thời Tam Quốc, Thừa tướng Thục Hán là Gia Cát Lượng rất chú trọng việc lắng nghe ý kiến của cấp dưới để cai quản đất nước và mưu tính nghiệp lớn bắc phạt.
他在丞相府设立了专门的幕僚机构，鼓励军师、长史、参军等属官畅所欲言，随时指出政事中的疏漏。
Tā zài chéngxiàngfǔ shèlì le zhuānmén de mùliáo jīgòu, gǔlì jūnshī, zhǎngshǐ, cānjūn děng shǔguān chàngsuǒyùyán, suíshí zhǐchū zhèngshì zhōng de shūlòu.
Ông lập ra bộ máy tham mưu chuyên trách trong phủ thừa tướng, khuyến khích các thuộc quan như quân sư, trưởng sử, tham quân thẳng thắn bày tỏ ý kiến, kịp thời chỉ ra những sơ suất trong chính sự.
诸葛亮曾经给属下写过一道公文，要求大家不要因为怕犯错而沉默不语。
Zhūgě Liàng céngjīng gěi shǔxià xiě le yī dào gōngwén, yāoqiú dàjiā bùyào yīnwèi pà fàncuò ér chénmò bùyǔ.
Gia Cát Lượng từng viết một chỉ thị gửi cấp dưới, yêu cầu mọi người đừng vì sợ sai mà giữ im lặng.
他在公文中写道：在丞相府共事，目的就是为了集中大家的智慧，广泛吸收有益的建议。
Tā zài gōngwén zhōng xiě dào: Zài chéngxiàngfǔ gòngshì, mùdì jiùshì wèile jízhōng dàjiā de zhìhuì, guǎngfàn xīshōu yǒuyì de jiànyì.
Trong văn bản, ông viết: Cùng làm việc ở phủ thừa tướng là để tập hợp trí tuệ của mọi người, tiếp thu rộng rãi những góp ý chân thành và hữu ích.
后来，人们把他的话概括为“集思广益”，用来形容集合众人的智慧，能取得更好的效果。
Hòulái, rénmen bǎ tā de huà gàikuò wéi “jí sī guǎng yì”, yòng lái xíngróng jíhé zhòngrén de zhìhuì, néng qǔdé gèng hǎo de xiàoguǒ.
Về sau, người ta đúc kết lời ông thành câu thành ngữ “tập tư quảng ích”, dùng để chỉ việc gom góp trí tuệ tập thể nhằm mang lại hiệu quả tốt hơn.
Xuất xứ 出处
《三国志·蜀书·董允传》裴松之注引诸葛亮《教与军师长史参军掾属》
夫参署者，集众思，广忠益也。Dịch: Người cùng làm việc trong phủ tướng, chính là để tập hợp suy nghĩ của nhiều người, mở rộng những điều trung thực và có ích.
Ví dụ
大家集思广益，一定能想出解决办法。
Dàjiā jísī-guǎngyì, yídìng néng xiǎngchū jiějué bànfǎ.Mọi người cùng gom góp ý kiến, nhất định sẽ nghĩ ra cách giải quyết.这个方案是全组人集思广益的成果。
Zhège fāng'àn shì quán zǔ rén jísīguǎngyì de chéngguǒ.Phương án này là thành quả tập hợp trí tuệ của cả nhóm.我们应该集思广益，广泛听取各方建议。
Wǒmen yīnggāi jísīguǎngyì, guǎngfàn tīngqǔ gè fāng jiànyì.Chúng ta nên thu thập ý kiến rộng rãi, lắng nghe góp ý từ nhiều phía.
Cách dùng 用法
Thành ngữ mang sắc thái ngợi ca, tích cực (褒义词). Thường dùng làm vị ngữ, định ngữ, hoặc trạng ngữ trong câu. Thành ngữ này rất phổ biến trong công việc, họp hành, học tập nhóm khi thảo luận kế hoạch hoặc giải quyết khó khăn chung. Thường kết hợp với các từ như 大家 (mọi người), 共同 (cùng nhau), 充分 (hết sức). Người học tiếng Việt cần lưu ý: '集思广益' nhấn mạnh việc lắng nghe và chắt lọc sáng kiến hay của tập thể, không dùng cho hành vi cá nhân tự đưa ra quyết định mà không tham khảo ai.
Gần nghĩa: 群策群力、博采众长
Trái nghĩa: 独断专行、刚愎自用、一意孤行
Tài liệu tham khảo
- 《三国志·蜀书·董允传》
- 《现代汉语词典》(第7版)
- 《汉语成语大词典》(中华书局)
