Nghĩa
Nghĩa đen: Đường bay của chim bằng dài muôn dặm. Nghĩa bóng: Ví với tiền đồ rộng mở, tương lai vô cùng xán lạn và sự nghiệp thành công rực rỡ.
Giải nghĩa tiếng Trung 中文释义
相传大鹏振翅能飞数万里。比喻前程远大。
Tương đương tiếng Việt: Tiền đồ vạn dặm, bay cao bay xa
📜 Câu chuyện 成语故事
相传在北边极深的大海里，生活着一条体型巨大的鱼，它的名字叫作“鲲”。鲲的体型不知道有几千里长。
Xiāngchuán zài běibiān jí shēn de dàhǎi li, shēnghuó zhe yì tiáo tǐxíng jùdà de yú, tā de míngzi jiào zuò “kūn”. Kūn de tǐxíng bù zhīdào yǒu jǐ qiān lǐ cháng.
Tương truyền ở biển sâu phương Bắc có một con cá khổng lồ tên là Côn. Cá Côn lớn đến mức không biết dài bao nhiêu nghìn dặm.
后来，鲲变成了大鸟，名字叫作“鹏”。鹏的脊背像大山一样宽广，展开的双翅就像天边连绵的云彩。
Hòulái, kūn biànchéng le dàniǎo, míngzi jiào zuò “péng”. Péng de jǐbèi xiàng dàshān yíyàng kuānguǎng, zhǎnkāi de shuāngchì jiù xiàng tiānbiān liánmián de yúncai.
Về sau, Côn biến thành một con chim khổng lồ gọi là Bằng. Lưng chim Bằng rộng như dãy núi, đôi cánh dang ra tựa mây trôi ngút ngàn chân trời.
大鹏鸟打算飞往南边的大海。起飞的时候，它巨大的翅膀拍击水面，掀起的波浪足足有三千里宽。
Dàpéngniǎo dǎsuàn fēi wǎng nánbiān de dàhǎi. Qǐfēi de shíhou, tā jùdà de chìbǎng pāijī shuǐmiàn, xiānqǐ de bōlàng zúzú yǒu sān qiān lǐ kuān.
Chim bằng định bay về biển lớn phương Nam. Khi cất cánh, đôi cánh khổng lồ của nó đập vào mặt nước, tạo nên những con sóng lớn trải dài tới ba nghìn dặm.
它乘着猛烈的狂风盘旋直上，一下子飞到了九万里高的高空，背负青天，穿过云层，一飞就是六个月。
Tā chéng zhe měngliè de kuángfēng pánxuán zhí shàng, yíxiàzi fēi dào le jiǔ wàn lǐ gāo de gāokōng, bēifù qīngtiān, chuānguò yúncéng, yì fēi jiù shì liù gè yuè.
Nó nương theo cơn gió lốc vút thẳng lên không trung chín vạn dặm, lưng đội trời xanh, vượt qua mây mù, bay ròng rã suốt sáu tháng trời.
后来，人们便用“鹏程万里”来形容大鹏飞行的遥远航程，比喻人前途远大、事业前途一片光明。
Hòulái, rénmen biàn yòng “péng chéng wàn lǐ” lái xíngróng dàpéng fēixíng de yáoyuǎn hángchéng, bǐyù rén qiántú yuǎndà, shìyè qiántú yí piàn guāngmíng.
Về sau, người ta dùng cụm từ 'bằng trình vạn lý' để tả chặng bay xa muôn dặm của chim bằng, ví với tiền đồ xán lạn và sự nghiệp thành công rực rỡ của con người.
Xuất xứ 出处
《庄子·逍遥游》
鹏之徙于南冥也，水击三千里，抟扶摇而上者九万里，去以六月息者也。Dịch: Lúc chim bằng dời về biển Nam, đập nước ba nghìn dặm, cuộn gió lốc bay thẳng lên chín vạn dặm, nhờ gió lớn sáu tháng mới nghỉ.
Ví dụ
祝你毕业后鹏程万里，前程似锦。
Zhù nǐ bìyè hòu péngchéngwànlǐ, qiánchéng sì jǐn.Chúc bạn sau khi tốt nghiệp tiền đồ vạn dặm, tương lai rạng ngời.只要努力拼搏，每个人都能鹏程万里。
Zhǐyào nǔlì pīnbó, měi gè rén dōu néng péngchéng-wànlǐ.Chỉ cần nỗ lực phấn đấu thì ai nấy đều có thể có tiền đồ rộng mở.老校长在毕业典礼上祝愿毕业生们鹏程万里。
Lǎo xiàozhǎng zài bìyè diǎnlǐ shang zhùyuàn bìyèshēngmen péngchéng-wànlǐ.Hiệu trưởng chúc các sinh viên tốt nghiệp có tiền đồ xán lạn tại lễ tốt nghiệp.
Cách dùng 用法
Mang sắc thái biểu cảm khen ngợi (褒义词). Trong câu thường làm vị ngữ, tân ngữ hoặc định ngữ; rất hay dùng trong các dịp chúc tụng như tốt nghiệp ra trường, thăng chức, khởi nghiệp hoặc tiễn bạn lên đường đi xa. Kết hợp thường gặp: 祝你鹏程万里 (chúc bạn tiền đồ vạn dặm), 祝愿……鹏程万里. Người học tiếng Việt lưu ý không dùng thành ngữ này để mô tả chuyến đi du lịch xa thực tế, mà chỉ dùng ẩn dụ cho tương lai và con đường sự nghiệp.
Gần nghĩa: 前程似锦、前程万里、前途无量、青云直上
Trái nghĩa: 走投无路、穷途末路、日暮途穷
Tài liệu tham khảo
- 《庄子·逍遥游》
- 《现代汉语词典》(第7版)
- 《汉语成语大词典》(中华书局)
- 《中国成语大辞典》
