Thứ tự 5 cấp
Ngữ tố 语素Từ 词Cụm từ 短语Câu 句子Cụm câu 句群
Lưu ýNgữ tố nhỏ hơn từ (là thành phần cấu tạo của từ); từ nhỏ hơn cụm từ; cụm từ nhỏ hơn câu; câu nhỏ hơn cụm câu.
Chương 1/10 · Chủ đề 4/7
Năm cấp đơn vị ngữ pháp 五级语法单位
HN tr.3–5
Chia theo quy tắc kết cấu, từ nhỏ đến lớn: nhỏ hơn là thành phần cấu tạo của lớn hơn.
Các ý trong chủ đề này 3 ý · bấm thẻ để mở
Điểm khác nhau – nhưng liên hệ
Từ
Là vật liệu xây dựng cơ bản nhất của ngôn ngữ; nắm cấp “từ” là nền tảng để nắm cụm từ, câu, cụm câu.
格外黎明Biết 黎明 là danh từ, 格外 là phó từ và “danh từ không chịu phó từ tu sức” thì sẽ không tạo ra cụm sai này.
Cụm từ
Do từ với từ ghép thành, thường làm một thành phần của câu. Không rõ cụm từ thì có thể không rõ cả câu.
经理派他俩出差。“派他俩出差” là cụm kiêm ngữ: 他俩 vừa là tân ngữ của 派 vừa là chủ ngữ của 出差 → người đi công tác là “hai người họ”.
经理替他俩出差。“替他俩出差” là cụm liên động: 他俩 chỉ là tân ngữ của 替 → người đi là “giám đốc”.
经理带他俩出差。Kiêm ngữ lồng liên động: giám đốc vừa “dẫn hai người” vừa “đi công tác” → đi là “giám đốc và hai người”.
Câu
Là đơn vị vận dụng cơ bản của ngôn ngữ; nắm câu là nền tảng để nắm cụm câu.
Cụm câu
Do nhiều câu tổ hợp; có thể diễn đạt nội dung phức tạp mà một câu đơn khó nói rõ. Ví dụ đoạn bàn về Lỗ Tấn gồm 4 câu: câu 1 và 2 liên hợp → (1-2) với 3 là nhân quả → (1-3) với 4 là chuyển ngoặt.
Năm kết cấu chung cho cả 5 cấp
Chủ vị 主谓Động tân 动宾Chính phụ 偏正Trung bổ 中补Liên hợp 联合
Chủ vị 主谓
Hai phần trước sau là quan hệ trần thuật – được trần thuật.
年轻từ
风度翩翩cụm từ
它是那么晶莹。câu
Động tân 动宾
Hai phần là quan hệ chi phối – bị chi phối.
戒指từ
料理家务cụm từ
禁止酒后开车！câu
Chính phụ 偏正
Hai phần là quan hệ tu sức – được tu sức.
京剧từ
自然景观cụm từ
实在遗憾！câu
Trung bổ 中补
Phần sau bổ sung, giải thích cho phần trước.
说明từ
振作起来cụm từ
走向辉煌。câu
Liên hợp 联合
Các phần là quan hệ song song, đồng đẳng.
领袖từ
琴棋书画cụm từ
想的是“取”，不是爱；想的是“予”，才是爱。câu
Câu phức và cụm câu cũng có cấu trúc giống nhau
Lưu ýSách nêu ví dụ: một cụm câu và một câu phức có thể cùng là kết cấu liên hợp (song song), cùng kết cấu nhân quả (trước kết quả sau nguyên nhân), cùng kết cấu giải thuyết.
