Học tập và vận dụng ngữ pháp 学习与运用

Vừa có nhiều tư liệu ngôn ngữ, vừa hiểu hệ thống ngữ pháp khoa học thì học ngữ pháp sẽ tự nhiên.

Kết luận lý tính: một từ kiêm đặc điểm ngữ pháp của mấy từ loại. Ví dụ 纯洁: có cách dùng như động từ (纯洁干部队伍、纯洁人们的心灵) và như hình dung từ (非常纯洁、不纯洁) → không còn thấy trừu tượng.

Kết luận lý tính: gồm hai phần lớn, phần sau là trợ từ kết cấu “的”, kết quả của việc ẩn trung tâm ngữ. Biết các cách nói dưới đây đều bổ sung được trung tâm ngữ 人 thì thấy dễ nắm.

Dùng tư liệu cảm tính của mình để chứng minh kết luận trong sách.

Chủ ngữ là đối tượng trần thuật; chất liệu phần lớn không bị hạn chế bởi từ hay cụm từ, đơn giản hay phức tạp.

Không “chỉ sách”, không nuốt chửng toàn bộ; sách giáo khoa khó tránh có chỗ sai, tiếp nhận mù quáng sẽ “tam sao thất bản”.

Đối chiếu nhiều sách giáo khoa, tiếp thu ưu điểm của từng nhà.

Dựa vào đặc điểm ngữ pháp để phán định trực tiếp từ loại. Công thức: Phàm có đặc điểm A là từ loại A; X có đặc điểm A; vậy X là từ loại A.

Nhiều sách xếp danh, động, hình, số, lượng, đại từ vào thực từ; phó từ, liên từ, giới từ, trợ từ, thán từ, từ tượng thanh, ngữ khí từ vào hư từ. Có sách xếp cả phó từ, thán từ, từ tượng thanh vào thực từ. Sách nhận xét: tiêu chuẩn “có làm được thành phần câu đơn hay không” đơn nhất, rõ ràng hơn tiêu chuẩn vừa nghĩa vừa chức năng.

Tiếng Anh, Nga số từ nhìn chung kết hợp trực tiếp với danh từ; Hán ngữ giữa số từ và danh từ thường phải có lượng từ, và sự vật khác nhau dùng lượng từ khác nhau. Người nước ngoài hay nói “一书”, “一个书” thay cho 一本书.

Ngữ pháp có vẻ trừu tượng, khô khan vì thiếu vận dụng. Đem phân tích ngữ pháp vào đọc văn, nghe thuyết trình, xem TV, giao tiếp hằng ngày sẽ thấy giá trị.

Một trường đại học in thư gửi phụ huynh nhưng đặt đầu đề “各院系在读大学生家长的一封信”: thành thư phụ huynh gửi trường do thiếu động từ “给”; hơn 4.000 bản thành giấy lộn.