Phân loại
MM tr.134Bổ ngữ xu hướng đơn 简单趋向补语
来去
Bổ ngữ xu hướng kép 复合趋向补语
下来下去出来起来过去过来
Lưu ýDanh sách theo sơ đồ MM tr.134 (6 từ); bảng đầy đủ ở nhánh “Bảng bổ ngữ xu hướng kép”.
Chương 7/10 · Chủ đề 4/6
Bổ ngữ xu hướng 趋向补语
MM tr.134
Bổ ngữ bổ nghĩa cho nhóm nghĩa di chuyển, phương hướng của động tác, hoặc các nghĩa mở rộng quanh nhóm ngữ nghĩa này.
Các ý trong chủ đề này 6 ý · bấm thẻ để mở
- 1Phân loạiBổ ngữ xu hướng đơn · Bổ ngữ xu hướng kép
- 2Đặc điểmMang ý nghĩa bổ sung về phương hướng. Ý nghĩa phương hướng của “来” và “去” liên quan đến vị trí của người nói (chủ thể h…
- 3Bổ ngữ xu hướng đơn: 来 / 去Cách dùng cơ bản · Chọn 来 hay 去 · Câu không có tân ngữ · Câu có tân ngữ chỉ địa điểm · Câu có tân ngữ không chỉ địa điểm
- 4复合趋向补语Bổ ngữ xu hướng képBảng bổ ngữ xu hướng kép (上/下/进/出/回/过/起 × 来/去)
- 5Nghĩa mở rộng của bổ ngữ xu hướng kép起来 · 下去 · 下来 · 出来 · 过来 / 过去
- 6Ghi nhớ: tân ngữ địa điểm và 了Trong câu có tân ngữ biểu thị địa điểm, không dùng trợ từ động thái “了”, mà dùng trợ từ ngữ khí “了”.
Đặc điểm
MM tr.134Mang ý nghĩa bổ sung về phương hướng. Ý nghĩa phương hướng của “来” và “去” liên quan đến vị trí của người nói (chủ thể hành động hoặc người trần thuật).
Bổ ngữ xu hướng đơn: 来 / 去
MM tr.135–136Cách dùng cơ bản
Động từ “来” hoặc “去” thường đứng sau động từ khác để biểu thị xu hướng của động tác.
妈妈上楼来了。Māma shàng lóu lái le.Mẹ lên lầu rồi.
他们进去了。Tāmen jìn qù le.Bọn họ đi vào rồi.
Chọn 来 hay 去
Tùy vị trí người nói/chủ thể hành động: động tác hướng về phía người nói (hoặc đối tượng trần thuật) thì dùng “来”; hướng về phía ngược lại thì dùng “去”.
她跑进图书馆去。(说话的人不在图书馆)Tā pǎo jìn túshūguǎn qù.Cô ấy chạy vào thư viện. (Người nói không ở trong thư viện)
他回宿舍来了。(说话的人在宿舍)Tā huí sùshè lái le.Anh ấy quay lại kí túc xá rồi. (Người nói ở trong kí túc xá)
Câu không có tân ngữMM tr.136
Công thứcChủ ngữ + động từ + 来/去
妈妈在楼上等着你，你快上去吧。Māma zài lóu shàng děngzhe nǐ, nǐ kuài shàngqù ba.Mẹ đang ở trên lầu đợi bạn, bạn mau lên đi.
Câu có tân ngữ chỉ địa điểmMM tr.136
Công thứcChủ ngữ + động từ + tân ngữ + 来/去
麦克回家去了。Màikè huí jiā qù le.Mike về nhà rồi.
你快进屋来吧。Nǐ kuài jìn wū lái ba.Bạn mau vào phòng đi.
Câu có tân ngữ không chỉ địa điểm
Tân ngữ có thể đặt ở giữa động từ và bổ ngữ 来/去, hoặc đặt sau bổ ngữ 来/去.
他买一些水果去了。Tā mǎi yīxiē shuǐguǒ qù le.Anh ấy đi mua một ít hoa quả rồi.
王阿姨带来一些水果。Wáng āyí dài lái yīxiē shuǐguǒ.Cô Vương mang đến một ít hoa quả.
Bổ ngữ xu hướng kép 复合趋向补语
MM tr.137Bảng bổ ngữ xu hướng kép (上/下/进/出/回/过/起 × 来/去)
Ghép bảy động từ xu hướng 上、下、进、出、回、过、起 với 来 / 去.
Hàng 来
上来下来进来出来回来过来起来
Hàng 去
上去下去进去出去回去过来 [sic](không có 起去)
Lưu ý[sic] Bảng trong sách in ô (去, 过) là “过来” – nhiều khả năng lỗi in (đúng ra phải là 过去); giữ nguyên dạng nghi vấn. Cột 起 hàng 去 ghi “Không có 起去”.
Nghĩa mở rộng của bổ ngữ xu hướng kép
MM tr.138–142起来MM tr.138
Bắt đầu và còn tiếp diễn
这雨昨天刚停，今天又下起来了。Zhè yǔ zuótiān gāng tíng, jīntiān yòu xià qǐlái le.Hôm qua vừa tạnh mưa, hôm nay lại bắt đầu mưa tiếp.
Biểu thị sự tập trung
下课了，把东西收拾起来吧。Xiàkè le, bǎ dōngxi shōushi qǐlái ba.Tan học rồi, mau thu dọn đồ đạc lại đi.
Hồi tưởng, hồi ức có kết quả
我怎么也回忆不起来这件事了。Wǒ zěnme yě huíyì bù qǐlái zhè jiàn shì le.Tôi không cách nào nhớ lại được chuyện đó.
Thay đổi: tĩnh → động, ít → nhiều, tối → sáng…
天亮起来了，不会下雨了。Tiān liàng qǐlái le, bú huì xià yǔ le.Trời sáng lên rồi, không có mưa đâu.
下去MM tr.139
Động tác/trạng thái tiếp tục
我们不能在这儿等下去了。Wǒmen bù néng zài zhèr děng xiàqù le.Chúng ta không thể cứ ở đây đợi được.
你们不要停，唱下去，唱下去。Nǐmen bú yào tíng, chàng xiàqù, chàng xiàqù.Các bạn đừng dừng lại, hát tiếp đi, hát tiếp đi.
下来MM tr.140
Làm cho sự vật cố định lại
请把你们的名字写下来。Qǐng bǎ nǐmen de míngzi xiě xiàlái.Xin hãy viết tên các bạn xuống đây.
这是我妈妈给我们留下来的最宝贵的礼物。Zhè shì wǒ māma gěi wǒmen liú xiàlái de zuì bǎoguì de lǐwù.Đây là món quà quý giá nhất mà mẹ tôi để lại.
Kéo dài từ quá khứ tới thời điểm nói
因为工作太忙，所以我没有坚持下来。Yīnwèi gōngzuò tài máng, suǒyǐ wǒ méiyǒu jiānchí xiàlái.Bởi vì công việc quá bận, nên tôi không kiên trì được tới giờ.
Thay đổi: động → tĩnh, nhiều → ít, sáng → tối…
屋里终于安静下来了。Wū li zhōngyú ānjìng xiàlái le.Trong phòng cuối cùng cũng yên tĩnh lại rồi.
Lưu ýCó xu hướng ngược nghĩa với cách dùng của “起来”.
出来MM tr.141
Phân biệt, nhận biết ra được
他没有认出来我是谁。Tā méiyǒu rèn chūlái wǒ shì shéi.Anh ấy không nhận ra tôi là ai.
你喝出来这是什么酒了没有？Nǐ hē chūlái zhè shì shénme jiǔ le méiyǒu?Bạn đã nhận ra mùi vị này là rượu gì chưa?
Trạng thái từ không đến có
这是他提出来的意见。Zhè shì tā tí chūlái de yìjiàn.Đây là ý kiến mà anh ấy nêu ra.
我想出来一个好办法。Wǒ xiǎng chūlái yīgè hǎo bànfǎ.Tôi nghĩ ra một biện pháp hay.
过来 / 过去MM tr.142
过来: khôi phục trạng thái bình thường
他连续昏迷了几天，今天终于醒过来了。Tā liánxù hūnmí le jǐ tiān, jīntiān zhōngyú xǐng guòlái le.Anh ấy hôn mê mấy ngày liên tục, hôm nay cuối cùng cũng tỉnh lại rồi.
过去: mất đi trạng thái bình thường
听了这话，我一下子就昏过去了。Tīngle zhè huà, wǒ yīxiàzi jiù hūn guòqù le.Nghe câu nói ấy, tôi bất giác ngất đi.
Ghi nhớ: tân ngữ địa điểm và 了
MM tr.142Trong câu có tân ngữ biểu thị địa điểm, không dùng trợ từ động thái “了”, mà dùng trợ từ ngữ khí “了”.
