Định nghĩa
MM tr.28HN tr.21MM: có tác dụng thay thế, chỉ thị. HN: từ có tác dụng thay thế (代称) và chỉ thị (指示).
Chương 2/10 · Chủ đề 7/10
Đại từ 代词
MM tr.28–32HN tr.21–22
Các ý trong chủ đề này 5 ý · bấm thẻ để mở
- 1Định nghĩaMM: có tác dụng thay thế, chỉ thị. HN: từ có tác dụng thay thế (代称) và chỉ thị (指示).
- 2Phân loạiChia 3 loại: nhân xưng, chỉ thị, nghi vấn.
- 3Đặc điểmĐại từ nghi vấn dùng để hỏi · Không lặp lại · Không có đặc điểm ngữ pháp chung nổi bật (HN)
- 4Chức năng ngữ phápLàm chủ ngữ · Làm tân ngữ · Làm trung tâm ngữ · Làm định ngữ
- 5Cách dùng đặc biệt của đại từ nghi vấnĐại từ nghi vấn có thể dùng phiếm chỉ, hư chỉ hoặc đặc chỉ. HN gọi hiện tượng này là 任指 và 虚指, biến dị trong dùng đại t…
Phân loại
MM tr.28HN tr.21Chia 3 loại: nhân xưng, chỉ thị, nghi vấn.
Đại từ nhân xưng 人称代词MM tr.28HN tr.21
Ngôi thứ nhất
HN: 自称.
我咱俺我们咱们俺们
Ngôi thứ hai
HN: 对称.
你您你们
Ngôi thứ ba
HN: 他称.
他她它他们她们人家别人
Lưu ýHN: 它、它们 thay sự vật nên xem là 物称代词, thường không lập loại riêng.
Đại từ chỉ thị 指示代词MM tr.28HN tr.21
这那这儿那里
Cận chỉ 近指
这这里这儿这样这么此
Viễn chỉ 远指
那那里那儿那样那么彼
Các loại khác (HN)
任指: 一切; 不定: 某; 分指: 每、各; 旁指: 另、其他.
一切某每各另其他
Đại từ nghi vấn 疑问代词MM tr.28HN tr.21
什么谁哪儿怎么怎么样
Theo đối tượng hỏi (HN)
谁: hỏi người; 哪里、哪儿: nơi chốn; 多会儿: thời gian; 怎么、怎样: trạng thái, mức độ; 多少、几: số lượng.
Đặc điểm
Đại từ nghi vấn dùng để hỏiMM tr.29
Đặt câu hỏi về nơi chốn, chỗ ở, người, sự vật, cái gì hoặc thế nào.
Không lặp lạiMM tr.29
Cách nói sai 我我 你你
Không có đặc điểm ngữ pháp chung nổi bật (HN)HN tr.22
Đại từ thay danh, động, hình dung, phó, số từ nên cách dùng theo loại từ được thay.
Thay danh từ
Thường tạo cụm giới tân với giới từ.
从我(做起)HN
把这里(改一改)HN
对谁(说)HN
Thay hình dung từ / phó từ
Chủ yếu làm trạng ngữ.
怎么开场HN
Thay số từ
Thường kết hợp lượng từ thành chỉnh thể làm thành phần kết cấu.
几个人HN
多少本书HN
Chức năng ngữ pháp
MM tr.29–30Làm chủ ngữMM tr.29
每天我都去运动场跑步。Měitiān wǒ dōu qù yùndòngchǎng pǎo bù.Ngày nào tôi cũng ra sân vận động chạy bộ.
他开车上班了。Tā kāi chē shàng bān le.Anh ấy lái xe đi làm rồi.
Làm tân ngữMM tr.30
他给我一本汉英词典。Tā gěi wǒ yī běn Hàn Yīng cídiǎn.Anh ấy đưa cho tôi một quyển từ điển Hán Anh.
你不要打他，他还小呢。Nǐ bú yào dǎ tā, tā hái xiǎo ne.Đừng đánh nó, nó còn nhỏ mà.
Làm trung tâm ngữMM tr.30
今天的我比昨天的我更好。Jīntiān de wǒ bǐ zuótiān de wǒ gèng hǎo.Tôi của hôm nay tốt hơn tôi của ngày hôm qua.
现在的他已经长大了。Xiànzài de tā yǐjīng zhǎng dà le.Anh ấy của ngày hôm nay đã trưởng thành rồi.
Làm định ngữMM tr.30
我的书包丢了。Wǒ de shūbāo diū le.Cặp sách của tôi mất rồi.
他们的老师都是外国人。Tāmen de lǎoshī dōu shì wàiguó rén.Giáo viên của họ đều là người nước ngoài.
Cách dùng đặc biệt của đại từ nghi vấn
MM tr.31–32HN tr.22Đại từ nghi vấn có thể dùng phiếm chỉ, hư chỉ hoặc đặc chỉ. HN gọi hiện tượng này là 任指 và 虚指, biến dị trong dùng đại từ.
Phiếm chỉ 任指MM tr.31HN tr.22
Biểu thị “bất kỳ”. Thường dùng kết hợp với phó từ 也 hoặc 都.
谁: bất kỳ người nào什么: bất kể cái gì怎么: bất kể phương thức, biện pháp nào哪儿: bất kể nơi nào什么时候: bất kể thời gian nào
他什么都知道，真厉害。Tā shénme dōu zhīdao, zhēn lìhai.Anh ấy cái gì cũng biết, thật lợi hại.
谁也说服不了他HN: 谁 không hỏi người mà nhấn mạnh "bất kỳ ai"
Hư chỉ 虚指MM tr.31HN tr.22
Biểu thị những thứ không xác định, không biết, không nói ra được hoặc không nhất thiết nói ra.
这个人我好像在哪儿见过。Zhège rén wǒ hǎoxiàng zài nǎr jiàn guò.Hình như tôi gặp người này ở đâu đó rồi.
马老师要回国了，你们应该买点什么礼物送给他。Mǎ lǎoshī yào huí guó le, nǐmen yīnggāi mǎi diǎn shénme lǐwù sòng gěi tā.Thầy Mã sắp về nước rồi, bạn nên mua chút quà gì tặng thầy.
看看这里，瞧瞧那儿HN: 这里、那儿 không chỉ xác định một nơi → 虚指
Đặc chỉMM tr.31–32
Dùng hai đại từ nghi vấn giống nhau, trước sau hô ứng, chỉ cùng một người, vật hoặc phương thức. Đại từ trước biểu thị phiếm chỉ, đại từ sau chỉ cụ thể sự vật đã nêu; giữa hai phân câu đôi khi dùng 就 để nối.
怎么好就怎么办。Zěnme hǎo jiù zěnme bàn.Làm thế nào tốt thì làm.
爱吃什么就吃什么。Ài chī shénme jiù chī shénme.Thích ăn gì thì ăn.
Ghi nhớ: có thể chỉ hai đối tượng khác nhauMM tr.32
Hai đại từ nghi vấn trước và sau có thể chỉ hai người hoặc hai vật khác nhau.
都三年了，才有机会回老乡，一见面谁也不认识谁。Dōu sān nián le, cái yǒu jīhuì huí lǎoxiāng, yī jiànmiàn shéi yě bù rènshi shéi.Đã ba năm rồi mới lại có cơ hội về quê, vừa gặp mặt ai cũng không nhận ra ai.
Lưu ý[sic] sách ghi “回老乡”.
