Bổ ngữ trong sách HN 补语 / 中补短语

Thành phần trong câu đơn có tác dụng bổ sung thuyết minh cho trung tâm ngữ; mọi cái bổ sung thuyết minh cho trung tâm ngữ đều thuộc bổ ngữ. Bổ ngữ có thể do tính từ, phó từ, cụm trung bổ, cụm chủ vị, cụm số lượng, cụm liên hợp… đảm nhiệm.

Phần lớn do phó từ chỉ mức độ đảm nhiệm.

Do tính từ hoặc động từ đảm nhiệm.

Do động từ xu hướng đảm nhiệm.

Do cụm số lượng đảm nhiệm.

Do cụm giới tân biểu thị thời gian; thường chuyển được lên trước trung tâm ngữ thành trạng ngữ (ý cơ bản không đổi).

Do cụm giới tân chỉ nơi chốn/phương vị đảm nhiệm; thường chuyển được lên trước trung tâm ngữ thành trạng ngữ.

Biểu thị nghĩa “能 hoặc không能”; vì vậy 清楚/不清楚 là 然否补语, không xác định là 结果补语.

Do cụm giới tân biểu thị đối tượng đảm nhiệm; thường chuyển lên trước trung tâm ngữ thành trạng ngữ (ý cơ bản không đổi).

Dùng danh lượng từ → cả cụm là 动宾 (đơn vị của đối tượng bị lược). Dùng động lượng từ → cả cụm là 中补 (đơn vị của chính động từ, bổ sung số lần).

Nếu hai phần trước/sau động từ ngang bằng, động từ là 是 hoặc tương đương (有/为/等于) → 动宾. Nếu cụm chỉ thời gian biểu thị số lượng của hành vi và không có quan hệ tương ứng với chủ ngữ → 中补.

Trung tâm ngữ đối ứng bổ ngữ: quan hệ sau bổ sung thuyết minh cho trước; nương tựa nhau, có cái này tất có cái kia (thuộc năm/sáu nhóm quan hệ đối ứng của thành phần câu đơn).

Cùng một từ/cụm vừa làm 动语 vừa làm 中心语: có tân ngữ (đối ứng với 动语) và bổ ngữ (đối ứng với 中心语) cùng một động từ. HN: nên hiểu là quan hệ giao nhau 交叉关系, không giải thích là quan hệ bao hàm 包含关系.

Một trung tâm ngữ có cả trạng ngữ 状语 và bổ ngữ 补语; đa số trạng ngữ ở trước, bổ ngữ ở sau.

Khi bổ ngữ và trạng ngữ cùng ở sau trung tâm ngữ: bổ ngữ luôn ở sau, vị trí cố định; trạng ngữ có thể dời lên trước mà nghĩa không đổi. Hai căn cứ nhận biết: có dấu phẩy ngăn cách; có thể dời lên trước trung tâm ngữ mà không ảnh hưởng nghĩa gốc.